mrna-vaccine-6167011_1920

Vaccinatie medische (hoog)risicogroepen

Nog even alle informatie over het vaccineren van alle risicogroepen. Bron: RIVM.

Wijzigingsdatum 11-05-2021 | 16:28

In het COVID-19-vaccinatieprogramma worden mensen van oud naar jong uitgenodigd voor een vaccinatie. Mensen die ouder zijn dan 60 jaar hebben een verhoogd risico om ernstig ziek te worden of te overlijden door COVID-19. Hoe ouder, hoe kwetsbaarder. Daarnaast zijn er mensen die door een bepaalde aandoening een hoger risico hebben dan hun leeftijdsgenoten. Zij worden daarom eerder gevaccineerd: de medische (hoog)risicogroepen.

Op deze pagina vindt u meer informatie over de vaccinatie van medische (hoog)risicogroepen.  Deze informatie wordt regelmatig aangepast op basis van nieuwe ontwikkelingen.

Veelgestelde vragen over medische (hoog)risicogroepen

Let op: Bent u patiënt en valt u onder één van deze medische (hoog)risicogroepen en heeft u vragen over de uitnodiging voor COVID-19-vaccinatie? Neem dan NIET zelf contact op met uw medisch specialist of huisarts. U krijgt vanzelf een uitnodiging van  het ziekenhuis of uw huisarts. Maak altijd gebruik van de eerste uitnodiging die u ontvangt.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen medische risicogroepen die ook jaarlijks in aanmerking komen voor griepvaccinatie, en medische hoog-risicogroepen zoals vastgesteld door de Gezondheidsraad. De medische hoog-risicogroepen komen eerst aan de beurt, en pas later komen de overige medische risicogroepen aan de beurt.

A. Medische hoog-risicogroepen

Er zijn patiëntgroepen die een extra hoog risico hebben om ernstig ziek te worden of te overlijden door COVID-19. De mensen hebben een risico dat vergelijkbaar is met het risico van mensen rond de 70 jaar. Daarom heeft de Gezondheidsraad geadviseerd deze groepen met voorrang te vaccineren. Op basis van dit advies zijn de volgende groepen geselecteerd:

Mensen van wie het immuunsysteem zeer ernstig gecompromitteerd is (dat wil zeggen dat hun afweersysteem niet goed werkt):

  • patiënten met een hematologische maligniteit/aandoening leidend tot zeer ernstige immunosuppressief en die hiervoor in het afgelopen jaar onder controle zijn bij een hematoloog;
  • patiënten met ernstig nierfalen (dialyse of voorbereiding voor dialyse);
  • patiënten na orgaan-, stamcel- of beenmergtransplantatie en ernstig immuun gecompromitteerd + patiënten die hiervoor op de wachtlijst staan;
  • patiënten met een ernstige aangeboren afweerstoornis (primaire immuundeficiëntie).

Mensen waarbij er geen sprake is van zeer ernstige immuunsuppressie en die om een andere reden een hoog risico hebben op complicaties:

  • patiënten met neurologische aandoeningen bij wie de ademhaling gecompromitteerd is;
  • mensen met het syndroom van Down;
  • mensen met morbide obesitas (BMIBody Mass Index >40).

Voor een toelichting op het selectieproces zie Informatiebrief vaccinatie medische risicogroepen.
Meer informatie over het proces en de planning vindt u in dit schema.

Ook jongeren van 16 en 17 jaar uit de hoog-risicogroepen kunnen worden gevaccineerd.  De Gezondheidsraad heeft hier een advies over uitgebracht. Aan het uitvoeringsplan hiervoor wordt nog gewerkt. Voor alle andere groepen uit de Nederlandse vaccinatiecampagne blijft de minimale leeftijdsgrens 18 jaar. 

B. Medische risicogroepen

Naast de hoog-risicogroepen zijn er ook andere medische risicogroepen. Dit zijn dezelfde mensendie vanwege hun medische indicatie jaarlijks uitgenodigd worden voor griepvaccinatie door de huisarts. Zij hebben een hoger risico om ernstig ziek te worden van COVID-19 dat ongeveer te vergelijken is met het risico van de leeftijdsgroep 50-59 jaar. Het gaat om mensen met:

  • afwijkingen en functiestoornissen van de luchtwegen en longen;
  • een chronische stoornis van de hartfunctie;
  • diabetes mellitus;
  • chronische nierinsufficiëntie (dialyse en niertransplantatiepatiënten);
  • een afweerstoornis of behandeling met  immuunsuppressiva leidend tot verminderde weerstand tegen luchtweginfecties.

Mensen tussen 18 en 60 jaar (geboortejaren 2003 t/m 1961) die behoren tot één van de bovenstaande medische risicogroepen krijgen vanaf begin mei een uitnodiging voor vaccinatie. Sommige mensen uit deze groep vallen ook onder de hoogrisicogroep (bijv. de dialyse- en niertransplantatiepatienten), zij zijn dus al eerder uitgenodigd voor vaccinatie. De huisarts maakt hiervoor de selectie vanuit het Huisarts Informatie Systeem. Deze groep krijgt de vaccinatie bij een vaccinatielocatie van de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst. In de uitnodiging volgt verdere informatie over het maken van de afspraak.

Er is een (kleine) kans dat er mensen zijn die niet geselecteerd worden voor COVID-19-vaccinatie, maar die wel een verhoogd risico hebben (of zelf denken te hebben) op ernstige COVID-19-beloop. Het is helaas niet mogelijk om individuele uitzonderingen te maken op de vaccinatiestrategie of het selectieproces. Zij komen op een later moment, maar zo snel als mogelijk, aan de beurt op basis van hun leeftijd. 

Veiligheid en effectiviteit vaccins

Alle door de EMAEuropean Medicines Agency geregistreerde vaccins zijn veilig om toe te dienen. Dit geldt ook voor alle (hoog)-risicogroepen en voor mensen met een verstoorde afweer of die medicatie gebruiken die de afweer vermindert. Er zijn slechts enkele contra-indicaties voor vaccinatie, deze zijn in de richtlijn te vinden. De vaccins beschermen allemaal heel goed tegen ernstige COVID-19.

De effectiviteit van COVID-19-vaccinatie bij (ernstige) immuungecompromitteerde patiënten is nog onduidelijk. De Gezondheidsraad adviseert om bij ernstige immuunsuppressie bij voorkeur mRNA-vaccins toe te dienen. Desalniettemin is het advies om altijd gebruik te maken van een aangeboden vaccin en niet te wachten op een ander vaccin, elk type vaccin beschermt tegen (ernstige) COVID-19. Zie ook: thuisarts.nl

Waar gevaccineerd?

Mensen met het syndroom van Down of morbide obesitas geboren in 1946 t/m 1960 krijgen de vaccinatie van  de huisarts. Mensen met het syndroom van Down of morbide obesitas geboren tussen 1961 en 2005 worden bij de GGD gevaccineerd. Als ze niet mobiel zijn, krijgen zij de vaccinatie thuis. 

Patiënten van 18 jaar en ouder uit de medische hoog-risicogroepen krijgen de COVID-19-vaccinatie in het ziekenhuis. De route voor patienten van 16 en 17 jaar wordt momenteel nog uitgewerkt. 

Mensen met een neurologische aandoening bij wie de ademhaling gecompromitteerd is  krijgen een uitnodiging van een UMCUniversitair Medisch Centrum (Universitair Medisch Centrum). Diegenen die niet mobiel genoeg zijn om naar het ziekenhuis te komen, worden thuis gevaccineerd.

Overige kwetsbare patiënten

Het COVID-19-vaccinatieprogramma is een grootschalig vaccinatieprogramma. Het doel is om zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen te vaccineren en om ernstige ziekte en sterfte te verminderen. Daarom is er gekozen om de groepen die jaarlijks de griepvaccinatie krijgen te selecteren omdat hiervoor bestaande processen gebruikt kunnen worden die leiden tot hogere snelheid in het vaccinatietraject. Hierin volgen we de adviezen van de Gezondheidsraad. Er bestaat een kans dat er mensen zijn die niet geselecteerd worden, maar die wel een verhoogd risico hebben (of zelf denken te hebben). Zij komen op een later moment aan de beurt op basis van hun leeftijd. Het is, ook vanwege de schaarste van vaccins, helaas niet mogelijk om individuele uitzonderingen te maken op de vaccinatiestrategie.

Meer informatie:

Formulieren en documenten

Werkinstructies

Overzicht medische (hoog)-risicogroepen en vaccinatie

Deze planning kan nog veranderen. Bijvoorbeeld als ons land minder vaccins geleverd krijgt van de fabrikant, of als er andere problemen zijn met een vaccin.
 Medisch (hoog)risicogroepVaccinWaar gevaccineerd?Vanaf wanneer?
1Patienten met een hematologische maligniteit/aandoeningModerna of PfizerZiekenhuisEind maart
2Patienten met ernstig nierfalen Moderna of PfizerZiekenhuisEind maart
3Patienten na orgaan- stamcel- of beenmergtransplantatie (ook patiënten die hiervoor op de wachtlijst staan)Moderna of PfizerZiekenhuisEind maart
4Patiënten met een ernstige  aangeboren afweerstoornisModerna of PfizerZiekenhuisEind maart
5Patiënten met neurologische aandoening bij wie de ademhaling gecompromitteerd is*Moderna, Pfizer, AstraZeneca of ander vaccin**UMCUniversitair Medisch Centrum of thuisEind maart
6Mensen met syndroom van Down, niet wonend in een instellingAstraZeneca of Pfizerhuisarts of GGDGemeentelijke GezondheidsdienstHalf februari
7Mensen met morbide obesitas (BMIBody Mass Index >40)AstraZeneca of Pfizerhuisart of GGDHalf februari
 Andere medische risicogroepenPfizer of ModernaGGDMei

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen de medische risicogroepen en medische hoog-risicogroepen?

Bij beide groepen is er een verhoogde kans om ernstig ziek te worden van COVID-19 of daaraan te overlijden. Zij hebben dus een grotere kans om in het ziekenhuis terecht te komen of te overlijden dan hun leeftijdsgenoten.

Bij de medisch hoog-risicogroepen – zoals geadviseerd door de Gezondheidsraad – is het risico extra hoog: ongeveer hetzelfde als bij mensen van rond de 70 jaar. Daarom krijgen zij eerder een vaccinatie dan andere medische risicogroepen.

Vanaf welke leeftijd wordt gevaccineerd?

De minimum leeftijdsgrens van het Nederlandse COVID-19-vaccinatieprogramma is 18 jaar. Specifiek voor hoog-risicogroepen heeft de Gezondheidsraad de leeftijdsgrens voor deze groep naar 16 jaar bijgesteld. De uitvoering van 16- en 17-jarigen wordt nog uitgewerkt.

Wat moet ik doen als ik een dubbele uitnodiging krijg?

U kunt een dubbele uitnodiging krijgen van zowel het ziekenhuis waar u onder behandeling bent als van de huisarts. Dat gebeurt als u valt onder één van de hoog-risicogroepen, maar ook onder één van de medische risicogroepen. Het advies is om altijd gebruik te maken van de eerste uitnodiging zodat u zo snel mogelijk gevaccineerd wordt. Alle COVID-19-vaccins beschermen goed tegen ernstige COVID-19 (waarvoor opname in het ziekenhuis nodig is). 

Als u een dubbele uitnodiging ontvangt van twee ziekenhuizen, dan vragen wij u om u af te melden bij het ziekenhuis waar u de vaccinatie niet komt halen.  

Kan ik kiezen welk vaccin ik krijg?

Nee, dat kan niet. Het is de bedoeling om altijd gebruik te maken van het eerst aangeboden vaccin. Neem dus de eerste uitnodiging altijd aan.

Wat moet ik doen als ik bijwerkingen krijg na de vaccinatie die invloed kunnen hebben op mijn behandeling, zoals koorts?

Veel mensen krijgen bijwerkingen na de vaccinatie, zoals koorts, hoofdpijn of vermoeidheid. Deze bijwerkingen gaan vanzelf weer over binnen 1 tot 3 dagen. Ze hebben in principe geen invloed op uw behandeling of ziekte. Als de pijn of koorts toch heftig is, kunt u paracetamol innemen. In zeldzame gevallen kunnen er ernstige reacties na vaccinatie optreden. Het advies is dan om altijd contact op te nemen met de huisarts of behandelend arts. Zie hiervoor de informatie op thuisarts.nl

Ik krijg niet jaarlijks een uitnodiging voor de griepvaccinatie, maar heb wel een hoger risico om ernstig ziek te worden door COVID-19. Wanneer word ik gevaccineerd?

De huisarts selecteert de mensen die jaarlijks een griepprik krijgen. Er bestaat een kans dat er mensen zijn die niet geselecteerd worden, maar die wel een verhoogd risico hebben (of zelf denken te hebben). Zij komen op een later moment aan de beurt op basis van hun leeftijd. Het is helaas niet mogelijk om individuele uitzonderingen te maken op de vaccinatiestrategie. Behoort u niet tot die groep, dan krijgt u later een uitnodiging wanneer u op grond van uw leeftijd aan de beurt bent. Het heeft geen zin om uw behandelend arts in het ziekenhuis of uw huisarts hierover te bellen.

Ik behoor niet tot een risicogroep, maar mijn behandelend specialist in het ziekenhuis en/of huisarts vindt dat ik wel een hoger risico heb. Kan ik met dat advies toch voorrang krijgen? 

Het is helaas niet mogelijk om individuele uitzonderingen te maken op de vaccinatiestrategie of het selectieproces. Wanneer u niet geselecteerd bent als risicogroep, wordt u zo snel mogelijk uitgenodigd wanneer u op grond van uw leeftijd aan de beurt bent. Het heeft geen zin om hierover uw behandelend arts in het ziekenhuis, uw huisarts of de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst te bellen.

Ik heb nog nooit een oproep voor jaarlijkse griepvaccinatie gekregen, maar behoor intussen wel tot een medische risicogroep. Krijg ik voor COVID-19 wel een uitnodiging?

Ja. Iedereen die op dit moment op basis van de medische gezondheidstoestand een medische indicatie heeft, valt onder de risicogroep die voor COVID-19-vaccinatie wordt opgeroepen. 

Ik behoor tot de hoogrisicogroepen, heb een huisarts in Nederland, maar word behandeld in het buitenland. Wanneer word ik gevaccineerd?

U krijgt dan een uitnodiging van de huisarts voor vaccinatie bij de GGD. U krijgt de uitnodiging in dezelfde periode als de (gewone) medische risicogroep (tussen 6 en 20 mei).

Ik behoor tot de medische risicogroep, maar woon in het buitenland. Mijn huisarts woont wel in Nederland. Wanneer word ik gevaccineerd?

U krijgt dan een uitnodiging van de huisarts voor vaccinatie bij de GGD. U krijgt de uitnodiging in dezelfde periode als de (gewone) medische risicogroep (tussen 6 en 20 mei).

Ik behoor tot de medische risicogroep, maar heb een huisarts in het buitenland. Ik woon zelf wel in Nederland. Wanneer word ik gevaccineerd?

U wordt dan uitgenodigd wanneer uw leeftijd aan de beurt is. Er worden hier geen aparte uitzonderingen voor gemaakt.

Ik ben zwanger en behoor tot de medische (hoog)risicogroep. Mag ik gevaccineerd worden?

Ja, zwangere vrouwen mogen gevaccineerd worden. Bekijk ook het advies over vaccinatie zwangere vrouwen.

Deel dit bericht:

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email
Share on whatsapp

Meer nieuws

Community blog (alleen voor leden)

Berichten met het label ‘Community Blog’ kunnen alleen gelezen worden door leden. Wil je deze berichten ook lezen, meld je dan gratis aan!

Op onze nieuwsbrief abonneren